Święty Benedykt urodził się około 480 r. w regionie Nursji we Włoszech. Pochodził z rodziny właściciela ziemskiego z okolic obecnie położonych w Umbrii. Z woli rodziców udał się na studia do Rzymu, gdzie podjął studia literackie i prawnicze. W czasie studiów młody Benedykt był pełen niesmaku dla stylu życia wielu swoich kolegów, którzy żyli w sposób rozwiązły i nie chciał popełnić tych samych błędów co oni. Chciał przypodobać się Bogu i tak jeszcze przed zakończeniem studiów, Benedykt opuścił Rzym i wybrał życie pustelnika w górach na wschód od miasta w wiosce Affile. Przez następne trzy lata prowadził życie pustelnicze w Subiaco, gdzie mieszkał w całkowitej samotności w grocie, która począwszy od późnego średniowiecza stanowi, "serce" benedyktyńskiego  klasztoru, nazwanego Sacro Speco  (Święta Jaskinia).

Pobyt świętego Benedykta w Subiaco był okresem dojrzewania. To tutaj w czasie samotności musiał znieść i przezwyciężyć trzy podstawowe pokusy każdej istoty ludzkiej: pokusę samowystarczalności i pragnienia umieszczenia siebie w centrum, pokusę zmysłów i w końcu pokusę gniewu i zemsty. Święty Benedykt był bowiem przekonany, że dopiero przezwyciężywszy te pokusy, mógłby powiedzieć innym słowo przydatne w ich potrzebach. W ten sposób uspokoiwszy swą duszę, gotów był panować w pełni nad popędami własnego ja i być samym twórcą panującego wokół niego pokoju. Dopiero wtedy postanowił założyć swe pierwsze klasztory w dolinie Anio, w pobliżu Subiaco. W roku 529 Benedykt wyjechał z Subiaco do Monte Cassino i tam założył wielkie opactwo, które stało się ośrodkiem życia religijnego w Europie. Umiar we wszystkim był fundamentalną cechą stworzonej przez Benedykta reguły zakonnej, która od tego czasu stała się podstawą życia klasztornego dla wszystkich zakonów i kongregacji Europy Zachodniej, była niejako modelem dla innych zgromadzeń, np. dla Zakonu Benedyktynek, którego założycielką była siostra Benedykta, św. Scholastyka.

Reguła świętego Benedykta ukazuje drogę do religijnej doskonałości poprzez praktykę panowania nad sobą, umartwienia, pokorę, posłuszeństwo, modlitwę, ciszę, odosobnienie i odłączenie się od świata oraz jego trosk. Dewizą życia świętego Benedykta stała się łacińska maksyma: " Ora et labora ", tzn. " Módl się i pracuj " i to dzięki niej zakładane w całej Europie klasztory benedyktyńskie zaczęły od nowa budować cywilizację miłości, rozumu i ładu moralnego. Z tradycji benedyktyńskiej wywodzi się również słynne powiedzenie św. Bernarda z Clairvaux : " serwa ordinem et ordo servabit  te ", tzn. "zachowuj ład, a ład zachowa ciebie ". Jako mich święty Benedykt był człowiekiem praktycznym, szczerym i prostym, a łączył w sobie wymagania dyscypliny z szacunkiem dla osoby ludzkiej. Święty Benedykt zmarł dwudziestego pierwszego marca 543 r. w klasztorze na Monte Cassino. Relikwie świętego po kilkakrotnych przeniesieniach ostatecznie wywieziono jedenastego lipca do Fleury we Francji na przełomie VII i VIII wieku. W czasie soboru watykańskiego II w 1964 r. papież Paweł VI ogłosił świętego Benedykta Patronem Europy, podkreślając w ten sposób rolę, jaką zakony oparte na jego regule odegrały w łączeniu tradycji Wschodu i Zachodu oraz cywilizowaniu Europy.

Świętemu Benedyktowi i jego współbraciom średniowieczna Europa zawdzięcza rozwój szkolnictwa, nauki, rzemiosła i sztuki. Działalność benedyktynów, naznaczona ewangeliczną miłością bliźniego, koncentrowała się na trzech najważniejszych w tym okresie instytucjach : szkolnictwie, szpitalu i klasztorze. Benedyktyni każdego dnia oddawali się także " lectio divina ", tzn. lekturze Biblii, czerpiąc z niej siły do dobrego życia. Benedyktyni przez prawie sześć wieków ( VI - XII ) byli największą społecznością zakonną, a do naszego kraju dotarli wraz ze świętym Wojciechem. Najstarsze opactwo benedyktyńskie w naszym kraju znajduje się w Tyńcu pod Krakowem założone w 1044 r. Święty Benedykt jest patronem : zakonów, architektów, górników, inżynierów, nauczycieli, speleologów, uczniów i wydawców. Święty Grzegorz Wielki tak pisze o świętym Benedykcie : " Mąż Boży, który zabłysnął na tej ziemi wieloma cudami, w nie mniejszym stopniu zajaśniał wymową w wykładaniu swojej nauki" . Słowa te napisał święty papież w 592 r., gdy Benedykt żył jeszcze w pamięci ludzi. Święty Benedykt w całym swoim życiu ukazał, że Bóg nie jest daleką hipotezą, postawioną na początku świata, lecz jest obecny w życiu każdego człowieka i w życiu każdego z nas.

Tekst i foto: Marian Szpak
Podziel się artykułem:
FaceBook  Twitter