Na wzgórzu zamkowym w Bielsku-Białej można obserwować ciekawe badania wykopaliskowe. Prowadzone są z potrzeby modernizacji dziedzińca zamku. W prace badawcze zaangażowani są Bożena i Bogusław Chorążowie – pracownicy Działu Archeologii Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej. Badania mają na celu rozpoznanie reliktów zabudowy historycznej oraz rekonstrukcję systemu obronnego zamku od strony miasta. Finansowane są z dotacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego.

Najstarsze obiekty osadnicze odnoszą się do wieku XIII – wyjaśnia archeolog Bogusław Chorąży.  Zlokalizowane są one w strefie znajdującej się na południe od kaplicy. Są one najprawdopodobniej związane z fazą poprzedzającą powstanie lokacyjnego miasta Bielska i murowanego zamku. Są to relikty stanowiące pozostałości obiektów gospodarczych lub mieszkalnych zagłębionych w grunt. Po ich likwidacji powstały kolejne obiekty z podmurówkami kamiennymi datowane na wiek XIV i XV. W tej samej strefie w okresie nowożytnej funkcjonowały obiekty związane z kolejnymi fazami przebudowy bielskiego zamku – doły wapienne i jamy gospodarcze.

Przebadano już powierzchnię ok.130 m2. Dotychczasowe prace pozwalają na całościową  rekonstrukcję rozplanowania nowej zabudowy dziedzińca zamkowego. W partii przyległej do południowego skrzydła zamku odsłonięto relikty średniowiecznej, XV-wiecznej linii fortyfikacyjnej zamku - dodaje archeolog. Składają się  na nią: mur kamienny oraz fosa o szerokości 11 m i głębokości 3,20 m. W obrębie tego systemu odsłonięto relikty średniowiecznego wjazdu do zamku – fundament furty wjazdowej, przyczółek mostowy oraz relikty bruku drogi wjazdowej na zamek. Dalszy etap rozwoju systemu rozbudowy systemu wjazdu na zamek przypada na 2 połowę XVII wieku. Zasypano w tym czasie częściowo fosę oraz zbudowano w rejonie dawnej furty nowy budynek bramny w typie kordegardy. W XVIII lub początkach XIX wieku fosę ostatecznie zasypano, a system bramny rozbudowano o budynek przyległy od wschodu do dawnej kordegardy. W początkach XIX wieku zbudowano również blok zabudowy na południe od kaplicy – stajnie zamkowe oraz teatr książęcy. Po pożarze w 1836 roku zabudowę tą, podobnie jak dawną kordegardę rozebrano.

W ramach dotychczasowych prac pozyskano kilka tysięcy artefaktów – fragmentów ceramiki, kafli (w tym interesujących przedstawień renesansowych po raz pierwszy odkrytych na zamku w Bielsku), pojedyncze monety m. in. srebrna moneta Zygmunta III Wazy z 1601 roku. Badania archeologiczne prowadzone są w samym centrum miasta i mieszkańcy mogą na własne oczy oglądnąć ślady jak tworzyła się jego historia. To dobra lekcja dla młodzieży szkolnej.

Tekst i fotografie: Urszula i Andrzej Omylińscy

Podziel się artykułem:
FaceBook  Twitter