W  roku 2018 Polska będzie świętować 100-lecie odzyskania niepodległości. Z myślą o tej uroczystości Bielskie Towarzystwo Muzyczne kierowane przez dr  hab. Urszulę Mizię – pracownika  naukowego Instytutu Muzyki UŚ w Cieszynie, przygotowało koncert prezentujący pieśni hymniczne Polski na przestrzeni wieków pt. "Dzieje hymnu polskiego w dobie odzyskania niepodległości" wykonywany w składzie: dr hab. Urszula Mizia – wiolonczela, prowadzenie koncertu, Joanna Korpiela-Jatkowska – sopran, Piotr Sadowski – skrzypce, Janusz Kohut – fortepian.


Projekt koncertu uzyskał wsparcie w ramach  Wieloletniego programu dotacyjnego „Niepodległa” z okazji 100 - lecia odzyskania niepodległości, koordynowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Tego patriotycznego koncertu mieli okazję wysłuchać w listopadzie br. słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej oraz  filii Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Wilkowicach z siedzibą w Gminnym Ośrodku Kultury „Promyk” w Bystrej. W klimat tamtych czasów słuchaczy wprowadzała dr hab. Urszula Mizia omawiając poszczególne utwory, które po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku traktowano nieoficjalnie jako hymny narodowe. Koncert rozpoczęto najstarszą, polską pieśnią rycerską a zarazem modlitwą z XIII wieku „Bogurodzicą” - śpiewaną między innymi przez polskich rycerzy przed bitwą pod Grunwaldem w 1410 r. - jak wyjaśniała prowadząca dr hab. Urszula Mizia. Jako pierwszy wzmiankował ten fakt, Jan Długosz: „Kiedy zaczęła rozbrzmiewać pobudka, całe wojsko królewskie zaśpiewało donośnym głosem ojczystą pieśń Bogurodzica, a potem, potrząsając kopiami, rzuciło się do walki.” Pieśń została zaprezentowana pięknie i wzruszająco  przez Joannę Korpielę-Jatkowską, wspaniałą sopranistkę, wykonawczynię wszystkich  pozostałych prezentowanych na koncertach utworów.

Drugą kandydatką do hymnu narodowego, po odzyskaniu niepodległości była pieśń religijna „Boże coś Polskę”, wyrosła z hymnu Alojzego Felińskiego (autora 1 i 2 zwrotki), ułożonego z okazji rocznicy powstania Królestwa Polskiego w 1816 roku, śpiewanego do melodii skomponowanej przez polskiego kompozytora i skrzypka Jana Nepomucena Piotra Kaszewskiego (1783-1845). Autorem kolejnych dwóch zwrotek jest Antoni Górecki a pochodzą one z 1828 roku, z „Hymnu do Boga o zachowanie wolności”. Po upadku powstania listopadowego, śpiewana była w wersji uproszczonej na melodię „Serdeczna Matko”, jako pieśń konspiracyjna. Mimo zakazu jej wykonywania w zaborze rosyjskim, z roku 1862, towarzyszyła uczestnikom Powstania Styczniowego. Obecnie często śpiewana podczas świąt patriotycznych i religijnych.

Kolejnymi utworami, które zaprezentował zespół były: „Warszawianka” pieśń patriotyczna z roku 1831, niezwykle popularna w czasie powstania listopadowego, skomponowana przez Karola Krupińskiego (1785-1857), do słów francuskiego poety Casimira François Delevigne’a, który ułożył strofy wiersza, na wieść o wydarzeniach z powstania listopadowego. Tłumaczenia tekstu pieśni dokonał Karol Sienkiewicz (1793-1860). „Rota” Marii Konopnickiej, która została napisana na Śląsku Cieszyńskim w proteście przed germanizacją i opublikowana w „Gwiazdce Cieszyńskiej” w 1908 roku. Jej melodię skomponował Feliks Nowowiejski (1877-1946). Premiera utworu miała miejsce w Krakowie 15 lipca 1910 roku z okazji 500. rocznicy zwycięstwa rycerstwa polskiego pod Grunwaldem. „My, Pierwsza Brygada” - pieśń Legionów Polskich dowodzonych przez Józefa Piłsudskiego, śpiewana do melodii marsza kieleckiego nr 10, napisana została przez  Andrzeja Hałacińskiego i Tadeusza Biernackiego, „Morze nasze morze” - hymn Marynarki Wojennej, którego powstanie związane było z powstaniem Polskiej floty wojennej po odzyskaniu dostępu do morza i budowy portu w Gdyni. Kompozytorem pieśni jest kapitan Adam Kowalski. „Wszystko co nasze, Polsce oddamy” - marsz skautów z 1911 roku, od 1918 roku hymn Związku Harcerstwa Polskiego. „Króluj nam Chryste zawsze i wszędzie” - hymn Harcerstwa Katolickiego „Zawisza”.

Ta pouczająca i ważna prezentacja w wykonaniu wspaniałych artystów, to nie tylko muzyka, śpiew ale i żywe słowo o naszej burzliwej, nie tak odległej polskiej historii, która ma nas uczyć w jaki sposób Polacy mają zapewnić niepodległość i wolność swojemu krajowi. Przypomniana została przez Joannę Korpielę -Jatkowską chronologia wydarzeń prowadzących do odzyskania niepodległości Polski od powstania Polskiej Organizacji Wojskowej i Legionów Józefa Piłsudskiego (1867-1935) w 1914 roku, do kończącego ten proces Traktatu Wersalskiego w 1920 r.  Podane zostały również informacje jak przebiegał ten proces, na terenie Bielska-Białej. Koncert zakończono, wybranym pośród pieśni zaprezentowanych, hymnem państwowym „Jeszcze Polska nie zginęła” w postawie stojącej.

Za tak wspaniałą, niecodzienną lekcję wychowania patriotycznego, w znakomitym  wykonaniu bielskich artystów, dla słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Bielsku -Białej a także w Bystrej,  również dla uczniów III klasy szkoły Podstawowej nr I, pod opieką nauczycielki Pani Beaty Kunickiej, sołtysa Bystrej Żywisława Zasiadczuka, należą się serdeczne podziękowania organizatorowi wydarzenia  mgr Józefowi  Cegielskiemu - dyrektorowi Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Akademii Techniczno-Humanistycznej i jej Filii w Bystrej. Te piękne i wzruszające lekcje historii Polski zasługują na nasze wielkie uznanie- podkreślili słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku.

 Tekst i fotografie: Urszula i Andrzej Omylińscy

Podziel się artykułem:
FaceBook  Twitter